Hier vind u allerlei leuke weetjes en achtergrondinformatie over de Hollandse pot.

Hutspot
Gehakt
Aardappels 

Hutspot 

Geschiedenis

Voor de geschiedenis van hutspot gaan we terug naar de tijd van de Tachtigjarige Oorlog.

In de nacht van 2 op 3 oktober 1574 werden de Spaanse troepen gedwongen hun beleg van de stad Leiden te staken. De Prins van Oranje had de dijken van Holland laten doorsteken en bovendien naderde de Geuzenvloot. In de haast om weg te komen, lieten de Spanjaarden hun kamp voor wat het was inclusief het eten dat op dat moment werd klaargemaakt. Dit eten werd door de uitgehongerde Leidse bevolking gretig soldaat gemaakt en bestond uit fijngestampte wortelen, uien en pastinaken: hutspot. In de loop der jaren is de pastinaak vervangen door de welbekende aardappel.

De traditie wil dat Leidenaren, en met hen veel andere Nederlanders, op 3 oktober hutspot eten om het ontzet te herdenken.  

Gehakt 

Algemene bereidingswijze

Met gehakt is het opletten want door het malen van het vlees hebben bacteriën veel meer kans om door te dringen in het vlees.

Invriezen van gehakt is geen probleem. Zorg er wel voor dat het gehakt direct ingevroren wordt na aankoop en na het ontdooien direct wordt genuttigd.

Gehaktsoorten

-Rundergehakt. Deze gehaktsoort bestaat voor 100 % uit rundvlees. Het is de meest gegeten gehaktsoort in Nederland. Per jaar eten we zo’n drie kilo rundergehakt per persoon.

-Mager gehakt. Het vetpercentage van deze gehaktsoort bedraagt maximaal 20%. 

-Half-om-half gehakt. Dit gehakt bestaat deels uit rund- en deels uit varkensgehakt. Bij sommige Islamitische slagers verkoopt men een variant hierop, namelijk een mengsel van rund- en lamsgehakt.

-Minder gangbare soorten zijn kipgehakt, lamsgehakt, kalfsgehakt en varkensgehakt. 

Geschiedenis

Woensdag is van oorsprong de traditionele gehaktdag. Dit heeft te maken met de slager, die vroeger zelf slachtte. Het slachten gebeurde op maandag. Op dinsdag werd het vlees verwerkt tot de gebruikelijke karbonades, riblappen en dergelijke. Bij het snijden en uitbenen bleef er restvlees over dat met behulp van een vleesmolen werd fijngemalen en dat op woensdag als gehakt werd verkocht.  

Anekdotes en wetenswaardigheden

Waar komt de slogan ‘Woensdag, gehaktdag’ vandaan?

In 1949 wordt aan Nederlandse slagers gevraagd een pakkende slagzin in te sturen. De winnaar van de wedstrijd, lid van de Christelijke Slagersvereniging, krijgt als beloning 25 gulden. Zijn zin luidt: ‘Woensdag, gehaktdag’.

In de jaren ’60 pikte de reclamewereld de slogan op. Hierdoor is ‘Woensdag, gehaktdag’ ook vandaag de dag nog een begrip. 
 

Aardappels 
 

Algemene bereidingswijze

Gekookte aardappels

Ga per persoon uit van ongeveer 200-250 g aardappels

Schil de aardappelen en snijd ze in stukken van gelijke grootte.

Zet de aardappelen op met 1 theelepel zout en zoveel water dat ze net onder staan.  
Doe het deksel op de pan en breng het water aan de kook.  
Zet het vuur laag en laat de aardappelen in 20 minuten gaarkoken.  
Giet de aardappelen af en schud ze even op. 

Aardappelsoorten

Er zijn verschillende soorten aardappels. Niet alle soorten zijn geschikt om puree of stamppot mee te maken.  

Kruimig of bloemig: De aardappel is na het koken in de kern stevig en aan de buitenkant kruimelig en los van structuur. Kan worden gebruikt als gekookte aardappel, gepofte aardappel maar ook voor puree, in ovenschotels en stamppot.

Voorbeelden zijn Bildtstar, Bintje, Rode Pipo en Sante 

Zeer kruimig of bloemig: De aardappel valt gemakkelijk uit elkaar bij het koken en wordt daarom ook wel afkoker genoemd. Geschikt voor puree, in stamppot, soufflé en soep.

Voorbeelden zijn Eigenheimer, Dore, Redstar, Irene en Resonant 

Vastkokend: De aardappel blijft heel bij het koken en behouden hun vorm. Lekker als gekookte aardappel, maar ook gebakken, gefrituurd, of in ovenschotels, aardappeltortilla's en salades. Voorbeelden zijn Nicola, Lady Christl, Accent, Desire, Eersteling en Opperdoeser Ronde.

Vrij vastkokend: De aardappel blijft heel bij het koken maar wordt aan de buitenkant een beetje kruimig. Net als de vastkokende aardappel geschikt voor koken, bakken, frituren en voor in ovenschotels en salades.

Voorbeelden zijn Platina en Oscar

Geschiedenis

De aardappel is vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht door Spaanse ontdekkingsreizigers. Monniken waren verantwoordelijk voor de verspreiding van de aardappel vanuit Spanje naar de andere Europese landen. Zij pootten de plant in hun kloostertuinen.  

De boeren wilden aanvankelijk niets van de plant weten. Omdat de stengels en bessen giftig zijn, dachten ze dat de knollen ook ongezond zouden zijn. Pas in 1727 werd de aardappel, voor het eerst in Friesland, als voedsel erkend. Langzamerhand kreeg de aardappel toch steeds meer de rol van volksvoedsel en in de 17e eeuw werd de aardappel in alle Europese landen verbouwd. 

Anekdotes en wetenswaardigheden

• Om de aardappeloogst uit de grond te halen (handmatig) werd vroeger het hele gezin ingeschakeld. Tijdens de oogst bleven vele kinderen dan ook weg van de schoolbanken. Dit bewoog de Belgische overheid ertoe om de herfstvakantie in te voeren.
• De grootste aardappel ooit woog 2,015 kg, was 25 cm lang en had een omtrek van 70,5 cm.
• Het aardappelras Bintje is aan zijn naam gekomen doordat in het jaar 1905 bovenmeester Klaas de Vries samen met zijn leerlingen bezig was met het kweken van aardappelrassen. De mooiste aardappelsoort noemde hij naar zijn ijverigste leerling, genaamd Bintje Jansma.

Bron: www.wikipedia.org